50-lecie Towarzystwa Przyjaźni
Polsko-Chińskiej
Pierwsze Koło Towarzystwa
Przyjaźni Polsko-Chińskiej utworzone zostało w 1957r. w Gdańsku,
z inicjatywy społecznych działaczy z firm żeglugowych i spedycyjnych
Trójmiasta, współpracujących z Chińską Republiką Ludową, takich jak
Chińsko-Polskie Towarzystwo Okrętowe „Chipolbrok”, Polskie Linie
Oceaniczne i C. Hartwig. 17 maja 1958r. odbył się w Warszawie
pierwszy założycielski ogólnokrajowy Zjazd Towarzystwa Przyjaźni
Polsko-Chińskiej (TPPCh). Po uzyskaniu osobowości prawnej, w
atmosferze dużego zainteresowania Chinami nastąpił bujny rozwój
organizacyjny. Oddziały utworzono we wszystkich ówczesnych
województwach. Działalność biur Zarządu Głównego w Warszawie i
oddziałów wojewódzkich była finansowana z budżetu państwa (podobnie
jak działalność wszystkich Towarzystw Przyjaźni z innymi krajami). W
okresie szczytowym Towarzystwo miało około 20tys. członków
indywidualnych i około stu instytucji i firm jako członków
wspierających. Wydawało miesięcznik „Chiny”, a potem „Kontynenty”.
W latach 1964-1984, w
następstwie napięć w stosunkach międzypaństwowych, będących efektem
polemiki radziecko-chińskiej i „rewolucji kulturalnej” w Chinach,
wprowadzano coraz ostrzejsze ograniczenia jego działalności, choć
nie doszło do rozwiązania TPPCh. Niemniej jednak na początku lat
80., wskutek kryzysu politycznego i gospodarczego w Polsce i
niewystarczających środków finansowych na działalność Towarzystwa, w
praktyce zamarła ona niemal całkowicie. Po 1985r., w miarę ponownej
normalizacji stosunków państwowych PRL-ChRL, odbudowano osiem
oddziałów wojewódzkich (Warszawa, Kalisz, Wrocław, Katowice,
Bielsko-Biała, Łódź, Kraków i Koszalin). Założono także trzy koła
terenowe oraz tzw. Klub Harbińczyków – Polaków, których repatriowano
do Polski w latach 50. i 60. z miasta Harbin. Po 1991r. utworzono
dodatkowo oddziały wojewódzkie w Zielonej Górze i Tarnobrzegu. W tym
okresie Towarzystwo prowadziło dość ożywioną – na miarę swych
możliwości – działalność popularyzatorską i informacyjną o Chinach i
Chińczykach (dni chińskiej kultury, wystawy, pokazy filmowe,
prelekcje, spotkania ze znanymi osobistościami chińskimi oraz
delegacjami chińskimi, udzielało wsparcia dla polskich wystaw w
Chinach, utrzymywało kontakty i prowadziło wymianę materiałów
informacyjnych z Towarzystwem Przyjaźni Chińsko-Polskiej i Chińskim
Ludowym Stowarzyszeniem Przyjaźni z Zagranicą itp.). Szczególnie
ożywioną działalność popularyzatorsko-informacyjną prowadził – jak
dawniej – Klub TPPCh przy Zarządzie Głównym na ulicy Senatorskiej w
Warszawie.
Po 1990r. nastąpił
kolejny okres zamierania działalności Towarzystwa i likwidacji
oddziałów wojewódzkich, związany głównie z całkowitym
wstrzymaniem dotacji budżetowych oraz pogarszającym się klimatem w
stosunkach polsko-chińskich. W 1997r. władze Dzielnicy Śródmieście
eksmitowały Towarzystwo z jego wieloletniej siedziby w Pałacu
Błękitnym przy ulicy Senatorskiej oraz skonfiskowały większość jego
majątku (meble, wyposażenie biurowe) pod zarzutem niezapłacenia
absurdalnie zawyżonych stawek czynszowych. W efekcie do końca lat
90. poza Zarządem Głównym w Warszawie utrzymały się jedynie oddziały
wojewódzkie w Kaliszu i Krakowie.
W grudniu 2000r., z
inicjatywy części członków, zreorganizowano Zarząd Główny oraz
wybrano nowego prezesa. Został nim dr Zdzisław Góralczyk, sinolog i
dyplomata, w latach 1994-1999 ambasador Rzeczpospolitej w ChRL, zaś
po powrocie do kraju doradca Prezydenta Polski, a w latach 2002-2004
był doradcą dwóch kolejnych Prezesów Rady Ministrów. W wyniku
podjętych starań władze miejskie Warszawy przyznały nowy, niewielki
lokal na siedzibę Zarządu Głównego i Zarządu Oddziału Warszawskiego
przy ulicy Bugaj na Starym Mieście, na warunkach komercyjnych,
olsko-Chińskiejczynszem i
opłatami około 2 tys. PLN miesięcznie. Reaktywowane bądź utworzone
zostały oddziały wojewódzkie bądź terenowe w Warszawie, Gdańsku,
Kaliszu, Poznaniu, Łodzi, Olsztynie, Toruniu, Kielcach, Wrocławiu,
Bydgoszczy oraz, przy wsparciu tamtejszego Klubu Harbińczyków, w
Szczecinie. W Warszawie utworzone zostały 2 studenckie koła
środowiskowe oraz koło licealistów (Liceum im. Stefana Batorego).
Obecnie TPPCh liczy około kilkuset członków indywidualnych i 4-5
członków wspierających – firm współpracujących z ChRL.
Towarzystwo jako organizacja
pozarządowa utrzymuje się ze składek członków indywidualnych oraz
członków wspierających - przedsiębiorstw. Członkowie Zarządu
Głównego i oddziałów terenowych wykonują swe funkcje społecznie. Z
uwagi na ograniczone środki finansowe Towarzystwo nie ma pracowników
etatowych. Zgodnie ze statutem jego członkami mogą być obywatele
polscy i cudzoziemcy zainteresowani realizacją celów statutowych
oraz osoby prawne jako członkowie wspierający. Zarząd Główny i
oddziały wojewódzkie dysponują specjalistami z zakresu języka
chińskiego oraz problematyki chińskiej, zarówno z wieloletnim
doświadczeniem pracy w Chinach, jak i młodszego pokolenia, w tym
absolwentami i stażystami z czołowych uczelni chińskich. Towarzystwo
chętnie służy pomocą osobom i instytucjom zainteresowanym kontaktami
i współpracą z Chinami. Głównym celem statutowym Towarzystwa,
zatwierdzonym przez Krajowy Rejestr Sądowy jest prowadzenie
działalności promocyjnej na rzecz pogłębiania przyjaznych stosunków
między narodami obu krajów, wspieranie rozwoju kontaktów i
współpracy gospodarczo-handlowej, kulturalnej, oświatowej, naukowej,
wymiany sportowej i turystycznej itp. Organizuje ono seminaria
biznesowe na temat współpracy gospodarczej i wymiany handlowej
między Polską a Chinami, spotkania oraz wystawy promujące historię,
kulturę i obraz dzisiejszych Chin. W dniu 30.01.2004r. odbył się V
Krajowy Zjazd TPPCh, który wyłonił obecny skład Zarządu Głównego i
Głównej Komisji Rewizyjnej.
We wrześniu 2003 r. TPPCh,
wraz z Ministerstwem Kultury i Stowarzyszeniem Filmowców Polskich,
było współorganizatorem Przeglądu Filmów Chińskich w Polsce
(pierwszego po Rewolucji Kulturalnej w Chinach). Cieszył się on
ogromnym zainteresowaniem, szczególnie wśród młodzieży.
TPPCh utrzymuje kontakty z
Chińskim Ludowym Stowarzyszeniem Przyjaźni z Zagranicą w Pekinie
oraz jego oddziałem w Szanghaju. Mimo naszych starań praktycznie
zamarły kontakty z Towarzystwem Przyjaźni Chińsko-Polskiej. W 2005
r. prezes Zarządu Głównego został zaproszony do Pekinu na uroczyste
obchody 50-lecia Chińskiego Ludowego Stowarzyszenia Przyjaźni z
Zagranicą, zaś w kwietniu 2006 r. na zaproszenie tegoż
Stowarzyszenia przebywała w Chinach pięcioosobowa delegacja TPPCh
(przewodniczył delegacji prezes Zarządu Głównego TPPCh, skład: p.
Andrzej Żor - pierwszy wiceprezes ZG, p. Mirosław Ziemba - sekretarz
generalny ZG, p. Izabela Nałęcz - przewodnicząca oddziału w Kaliszu
i p. Adam Marszałek - przewodniczący oddziału w Toruniu). W 2005 r.
wraz ze Stowarzyszeniem Współpracy Polska-Wschód podejmowaliśmy w
Polsce delegację Chińskiego Ludowego Stowarzyszenia Przyjaźni z
Zagranicą z wiceprzewodniczącym Ogólnochińskiego Zgromadzenia
Przedstawicieli Ludowych (OZPL).
Od 2005 roku TPPCh
zaangażowało się organizacyjnie w budowę pomnika Fr. Chopina w
Szanghaju, zaś z inicjatywy prezesa Zarządu Głównego powołany został
Społeczny Komitet Budowy tegoż pomnika, w skład którego weszły
przedsiębiorstwa i instytucje Polski i Chin (m.in. Ambasada ChRL).
Na przewodniczącego Komitetu wybrano dr Zdzisława Góralczyka, a na
sekretarza p. Mieczysława Lisa, właściciela firmy „4Art”. Pomnik
wykonano w odlewni Gliwickich Zakładów Urządzeń Technicznych w
oparciu o dotacje głównie firm polskich i chińskich. Uroczysta
ceremonia jego odsłonięcia odbyła się w Szanghaju w Parku Sun
Yatsena w dzielnicy Changning w dniu 3 marca 2007 w Szanghaju przy
okazji 197 rocznicy urodzin Fr. Chopina z udziałem reprezentatywnych
delegacji z Polski – oficjalnej – pod przewodnictwem Wiceministra
Kultury I Dziedzictwa Narodowego K. Olendzkiego, parlamentarnej SLD
z wicemarszałkiem Sejmu RP p. W. Olejniczakiem, delegacji woj.
pomorskiego z Marszałkiem J. Kozłowskim. Koszty po stronie chińskiej
zostały pokryte przez władze dzielnicy Changning, zaś część środków
na cele promocyjne uzyskaliśmy z funduszy Narodowego Instytutu
Fryderyka Chopina oraz Ambasady ChRL w Warszawie. Obecnie
kontynuowane są rozmowy w sprawie ekspozycji dwumetrowego modelu
artystycznego tego pomnika w Centrum Kultury dzielnicy Chaoyang w
Pekinie w powiązaniu z rocznicą śmierci Fr. Chopina (17
października).
W październiku 2006 r. TPPCh
udzieliło pomocy szanghajskiemu oddziałowi Chińskiego Ludowego
Stowarzyszenia Przyjaźni z Zagranicą i Żydowskiemu Instytutowi
Historycznemu w zorganizowaniu w Warszawie wystawy poświęconej
uratowaniu w Szanghaju w czasie II Wojny Światowej ok. 2000 Żydów (w
tym z Polski).
W swej działalności Zarząd
Główny i Oddział Warszawski TPPCh utrzymują również kontakty z
Ambasadą ChRL w Warszawie. Odbyły się m.in. po 2 spotkania z dwoma
poprzednimi Ambasadorami ChRL J.E. Panem Zhou Xiaopei i J.E. Panem
Yuan Guisen.
Robocze kontakty związane z
obsługa bądź udziałem w dwustronnych imprezach kulturalnych
utrzymywane są z Wydziałem Kultury Ambasady ChRL. W dniu 9 lipca
2007 r. odbyło się spotkanie części członków Zarządu Głównego i
Oddziału Warszawskiego TPPCh z nowym radcą – kierownikiem Wydziału
Kultury Ambasady ChRL p. Ding Haijia i I sekretarzem tegoż wydziału
p. Cheng Jie. Omówiono i uzgodniono formy współdziałania Zarządu
Głównego i Oddziałów Terenowych TPPCh w obsłudze imprez kulturalnych
w Polsce organizowanych przez Ambasadę i TPPCh.
Ogranicznikiem działalności
Towarzystwa są niewystarczające środki finansowe, które w
zdecydowanej większości przeznaczane są na utrzymanie lokalu
biurowego na ulicy Bugaj w Warszawie.
Prezes Zarządu
Głównego TPPCh
dr Zdzisław Góralczyk
TOWARZYSTWO PRZYJAŹNI
POLSKO - CHIŃSKIEJ